راهنمای تغذیهای آمریکا توصیه میکند که نوزادان در حدود شش ماه نخست زندگی، بهطور انحصاری با شیر مادر تغذیه شوند. پس از آن، همزمان با آغاز غذاهای کمکی مناسب، شیردهی تا سن ۱۲ ماهگی یا بیشتر ادامه یابد.
آکادمی طب اطفال آمریکا و سازمان جهانی بهداشت نیز تغذیه انحصاری با شیر مادر را برای حدود شش ماه اول توصیه میکنند و ادامه شیردهی همراه با معرفی غذاهای کمکی مناسب را تا دو سالگی یا بیشتر مناسب میدانند.
ویتامینها و مواد معدنی موجود در شیر مادر
شیر مادر منبعی بسیار مناسب و کامل از مواد مغذی است. با این حال، نوزادانی که با شیر مادر تغذیه میشوند به دریافت مکمل ویتامین دی (از بدو تولد) و در برخی موارد به مکمل آهن نیاز دارند.
فواید شیر مادر
شیردهی با شیر مادر هم برای مادر و هم برای نوزاد سودمند است. شیر مادر بهترین منبع تغذیه برای بیشتر نوزادان محسوب میشود. با رشد نوزاد، ترکیب شیر مادر نیز متناسب با نیازهای تغذیهای او تغییر میکند. علاوه بر این، شیردهی میتواند از مادر و نوزاد در برابر برخی بیماریها و مشکلات کوتاهمدت و بلندمدت محافظت کند.
فواید برای مادر
مادرانی که به نوزاد خود شیر میدهند، در معرض خطر کمتری برای ابتلا به موارد زیر قرار دارند:
- سرطان پستان؛
- سرطان تخمدان؛
- دیابت نوع ۲؛
- فشار خون بالا.
فواید برای نوزاد
نوزادانی که با شیر مادر تغذیه میشوند، خطر کمتری برای ابتلا به موارد زیر دارند:
- آسم؛
- چاقی؛
- دیابت نوع ۱؛
- بیماریهای شدید دستگاه تنفسی تحتانی؛
- اوتیت میانی حاد (عفونت گوش)؛
- سندرم مرگ ناگهانی نوزاد (SIDS)؛
- عفونتهای گوارشی (اسهال و استفراغ)؛
- انتروکولیت نکروزان در نوزادان نارس.
پنج فایده مهم شیردهی با شیر مادر
- تغذیه: شیر مادر بهترین منبع تغذیه برای بیشتر نوزادان است. با رشد نوزاد، ترکیب شیر مادر متناسب با نیازهای تغذیهای او تغییر میکند.
- محافظت: شیردهی میتواند از نوزادان در برابر برخی بیماریها و اختلالات کوتاهمدت و بلندمدت محافظت کند. نوزادان تغذیهشده با شیر مادر کمتر در معرض آسم، چاقی، دیابت نوع ۱ و سندرم مرگ ناگهانی نوزاد قرار دارند و احتمال ابتلا به عفونتهای گوش و عفونتهای گوارشی در آنها کمتر است.
- آنتیبادیها: شیر مادر حاوی آنتیبادیهایی است که از مادر به نوزاد منتقل میشود. این آنتیبادیها به تقویت سیستم ایمنی نوزاد کمک کرده و او را در برابر بیماریها محافظت میکنند.
- سهولت و دسترسی: مادران میتوانند در هر زمان و هر مکان به نوزاد خود شیر دهند. شیردهی نیاز به آمادهسازی شیر خشک یا بطری ندارد و در هنگام سفر نیز میتواند موجب آرامش نوزادی شود که برنامه روزمره او دچار اختلال شده است.
- سلامت مادر: شیردهی برای سلامت مادر نیز فواید قابل توجهی دارد و میتواند خطر ابتلا به سرطان پستان و تخمدان، دیابت نوع ۲ و فشار خون بالا را کاهش دهد.
سلامت روان مادران شیرده
شیردهی در سلامت روانی مادران تأثیر مثبت دارد، زیرا خطر افسردگی پس از زایمان و اضطراب را کاهش میدهد. این تأثیرات از طریق آزادسازی هورمون اکسیتوسین ایجاد می شود.
- کاهش خطر افسردگی و اضطراب: مطالعات نشان میدهند که مادران شیرده، نرخ افسردگی پس از زایمان کمتری دارند. این اثرات حمایتی میتواند تا ده سال پس از زایمان ادامه داشته باشد.
- فواید هورمونی: آزادسازی اکسیتوسین و پرولاکتین در حین شیردهی بهعنوان یک میانجی طبیعی علیه استرس عمل میکنند، خلق را بهبود بخشیده و آرامش را افزایش میدهند.
- پیوند و اعتماد به نفس: موفقیت در شیردهی، پیوند بین مادر و نوزاد را تقویت میکند، اعتماد به نفس را افزایش میدهد و احساس دستاوردهای مثبت ایجاد میکند.
چالشها و تأثیرات منفی
با این حال، چالشها، درد یا متوقف شدن ناگهانی شیردهی میتواند احساس ناکامی، غم و استرس را ایجاد کند. حمایت از مادران در این مسیر برای سلامت جسمی و روانی ضروری است.
- چالشها منجر به استرس میشوند: احساس درد، کاهش تولید شیر یا مشکلات عمومی در تغذیه میتواند به استرس عاطفی شدید منجر شود.
- احساس ناکامی: اگر شیردهی بهطور مطلوبی انجام نشود یا زودتر از زمانی که مد نظر مادر است، متوقف شود، مادران ممکن است احساس غم، از دست دادن، خشم و گناه کنند.
- احساس انزوا و فشار اجتماعی: تقاضای زیاد برای شیردهی، همراه با فشار اجتماعی، میتواند احساس فشار و بیاختیاری را ایجاد کند.
نکات کلیدی
- روابط دو سویه: سلامت روانی و شیردهی روی یکدیگر تاثیر متقابل دارند.
- اهمیت حمایت: دسترسی به حمایت از سوی متخصصان، مرخصی با حقوق و شبکههای خانوادگی حمایتی برای کاهش استرس ضروری است.
- نیاز به مراقبت: حدود 20 درصد از زنان پس از زایمان با مشکلات روانی مواجه میشوند، بنابراین ارزیابی و حمایت از این مادران حیاتی است.
کلام آخر
بهطور کلی، تغذیه انحصاری با شیر مادر در حدود شش ماه نخست زندگی توصیه میشود. بر اساس راهنمای تغذیهای آمریکا، ادامه شیردهی همراه با معرفی غذاهای کمکی مناسب تا سن ۱۲ ماهگی یا بیشتر پیشنهاد میگردد.
در حالی که شیردهی بهطور کلی به سلامت روانی حمایت میکند، این فرایند نیاز به حمایت قابل توجهی دارد تا به منبعی از استرس تبدیل نشود.
