سالها تشخیص سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) به دلیل نبود معیارهای تشخیصی یکسان، با چالشهایی همراه بود. از سوی دیگر، بسیاری از متخصصان معتقد بودند نام این بیماری بهخوبی ماهیت آن را نشان نمیدهد؛ زیرا این بیماری تنها به تخمدانها محدود نیست و بخشهای مختلف بدن را درگیر میکند. به همین دلیل، طی ۱۴ سال گذشته، ۵۶ سازمان دانشگاهی، بالینی و حامی بیماران برای تغییر نام PCOS همکاری کردند و در نهایت، نام «سندرم تخمدان پلیکیستیک چندسیستمی» (PMOS) را پیشنهاد دادند.
هدف از این تغییر نام، ارائه تصویری دقیقتر از ماهیت بیماری است؛ بیماری که تنها تخمدانها را درگیر نمیکند، بلکه یک اختلال چندسیستمی با تأثیر بر بخشهای مختلف بدن است.
نام PCOS سالها با مشاهده تخمدانهای پلیکیستیک در سونوگرافی گره خورده بود، در حالی که بسیاری از مبتلایان ممکن است در سونوگرافی تخمدانهای طبیعی داشته باشند. بنابراین، طبیعی بودن ظاهر تخمدانها به معنای رد این بیماری نیست و همین موضوع یکی از مهمترین دلایل پیشنهاد تغییر نام آن بوده است.
برداشت نادرست ناشی از نام PCOS منجر به پیامدهای مختلفی شده است، از جمله:
- تأخیر در تشخیص؛
- ناهماهنگی در مراقبتهای درمانی؛
- از دست رفتن فرصتهای مداخله زودهنگام در مورد خطرات متابولیک و قلبیعروقی.
نام جدید، PMOS، این مشکلات را به چند روش مختلف برطرف میکند:
- پیچیدگی هورمونی را منعکس میکند؛
- اثرات قوی متابولیک و کاردیومتابولیک این بیماری را به رسمیت میشناسد؛
- همچنان بر نقش تخمدانها در این وضعیت تمرکز دارد، بدون اینکه بیش از حد بر جنبههای تولیدمثلی تأکید کند.
کارشناسانی که در فرایند تغییر نام شرکت داشتند، اشاره کردند که این تغییر می تواند به بازتعریف نحوه تشخیص، درمان و پژوهش در خصوص این بیماری در سطح جهانی کمک کند.
نام جدید می تواند به مطالعه و بررسی بیشتر جنبه متابولیک و هورمونی بیماری، یعنی مقاومت به انسولین، افزایش آندروژنها و التهاب مزمن کمک کند؛ به جای اینکه تمرکز صرف بر کیستهای تخمدانی باشد.
پزشکان معتقدند با اینکه ممکن است مدتی طول بکشد تا نام جدید برای یک بیماری قدیمی در زنان به خوبی شناخته شود، اما این زمان و صبر ارزشش را دارد تا تشخیص، مدیریت و درمان این پدیده پزشکیِ درگیرکننده کل بدن، بهتر صورت گیرد.
اما سندرم متابولیک تخمدان پلیکیستیک چیست؟
سندرم تخمدانی متابولیک چندغدهای، عدم تعادل هورمونی است و زمانی رخ میدهد که تخمدانها بیش از حد هورمون تولید می کنند.
در افراد مبتلا به PMOS، تخمدانها مقدار بیشتری از هورمونهای مردانه (آندروژنها) تولید میکنند. این موضوع تعادل طبیعی هورمونهای بدن را بر هم میزند و میتواند باعث نامنظم شدن قاعدگی، قطع شدن پریود یا نامنظم شدن تخمکگذاری شود.
به دلیل تخمکگذاری نامنظم یا انجام نشدن آن، ممکن است در سونوگرافی، کیسههای کوچک و پر از مایع در تخمدان دیده شوند. با این حال، وجود این کیستها برای تشخیص PMOS ضروری نیست و معمولاً خطرناک نیستند.
این بیماری میتواند از دوران بلوغ به بعد در هر سنی ایجاد شود، اما بیشتر در دهه دوم و سوم زندگی، بهویژه زمانی که فرد برای بارداری اقدام میکند، تشخیص داده میشود. همچنین اگر اضافهوزن داشته باشید یا سابقه این بیماری در خانواده وجود داشته باشد، احتمال ابتلا بیشتر است.
شایعترین علائم PMOS عبارتند از:
- نامنظم شدن قاعدگی، قطع قاعدگی یا خونریزیهای شدید؛
- رشد موهای زائد در صورت، چانه، سینه، شکم یا سایر قسمتهای بدن؛
- جوش یا آکنه، بهویژه روی صورت، سینه و پشت که ممکن است پس از دوران نوجوانی نیز ادامه پیدا کند؛
- اضافهوزن یا دشواری در کاهش و حفظ وزن مناسب؛
- ریزش یا کمپشت شدن موهای سر؛
- مشاهده کیسههای کوچک متعدد در تخمدانها در سونوگرافی (که بهتنهایی به معنی ابتلا به این بیماری نیست)؛
- دشوار شدن بارداری به دلیل نامنظم بودن یا انجام نشدن تخمکگذاری.
