تب مالت نوعی عفونت باکتریایی است که از حیوانات آلوده به انسان سرایت می کند. معمولاً افراد با خوردن لبنیات خام یا پاستوریزه نشده به این بیماری مبتلا می شوند. گاهی اوقات، باکتری هایی که عامل بروز تب مالت هستند، می توانند از طریق هوا یا از طریق تماس مستقیم با حیوانات آلوده منتقل شوند.
علائم
علائم تب مالت ممکن است در هر زمانی، از چند روز تا چند ماه پس از آلوده شدن، ظاهر شود. علائم آن مشابه علائم انفلوآنزا است.
برخی از علائم تب مالت عبارتند از:
- تب؛
- لرز؛
- از دست دادن اشتها؛
- عرق کردن؛
- ضعف؛
- خستگی؛
- درد مفاصل، عضلات و کمر؛
- سردرد.
علائم این بیماری ممکن است برای چند هفته یا حتی چند ماه بهطور کامل برطرف شود و سپس مجدداً عود کند. در برخی بیماران، تب مالت به شکل مزمن بروز مییابد و علائم بیماری علیرغم درمان مناسب، ممکن است تا سالها پایدار بماند. تظاهرات بالینی طولانیمدت این بیماری شامل خستگی مزمن، تبهای عودکننده، التهاب و تورم مفاصل، درگیری قلب بهصورت اندوکاردیت، و اسپوندیلیت (نوعی آرتریت التهابی که ستون فقرات و مفاصل اطراف آن را درگیر میکند) است.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
تشخيص تب مالت به ويژه در مراحل اوليه بسیار دشوار است؛ چرا كه اغلب با بیماری های ديگری مانند انفلوآنزا شباهت دارد. اگر تب با سرعت رو به افزایش است و قطع نمی شود، درد عضلانی یا ضعف غیرمعمول و یا سایر عوامل خطر این بیماری را دارید به پزشک مراجعه کنید.
علل بیماری
ممکن است بسیاری از حیوانات وحشی یا اهلی دچار تب مالت شوند، برخی از این حیوانات عبارتند از:
- گاو؛
- بز؛
- گوسفند؛
- خوک ها و گرازهای وحشی؛
- سگ ها، به ویژه سگ های شکاری؛
- گوزن؛
- گاومیش؛
- شتر.
نوعی از این بیماری بر برخی گونه های آبزی مانند نهنگ ها و شیر دریایی نیز تاثیر می گذارد.
متداول ترین شیوه انتشار باکتری ها از حیوانات به انسان عبارتند از:
- مصرف لبنیات خام. اگر حیوانی آلوده به باکتری بروسلا باشد، باکتری عامل بیماری از طریق مصرف شیر آلوده یا سایر محصولات لبنی پاستوریزه نشده، مثل بستنی، کره و پنیر به انسان منتقل می شود. همچنین اگر گوشت حیوانی به این باکتری آلوده شده باشد، در صورتی که خام مصرف شود یا حتی به طور کامل پخته نشده باشد، می تواند باعث انتقال بیماری به انسان شود.
- استنشاق هوای آلوده. باکتری عامل این بیماری به راحتی در هوا پخش می شود. ممکن است کشاورزان، شکارچیان، تکنسین های آزمایشگاه و کارگران کشتارگاه این باکتری ها را استنشاق کنند.
- لمس خون و مایعات بدن حیوانات آلوده. باکتری های موجود در خون یا جفت یک حیوان آلوده می تواند از طریق بریدگی یا زخم وارد جریان خون شود. از آنجا که تماس عادی با حیوانات، لمس کردن، مسواک زدن یا بازی کردن، باعث انتقال عفونت نمی شود، این بیماری به ندرت از حیوانات خانگی به انسان منتقل می شود. با این وجود، افرادی که سیستم ایمنی بدنشان ضعیف شده است، باید از هر گونه تماس با سگ هایی که به این بیماری مبتلا هستند خودداری کنند.
به طور معمول تب مالت از فردی به فرد دیگر سرایت نمی کند، اما در چند مورد، زنان این بیماری را در بدو تولد یا از طریق شیر دهی به فرزندانشان منتقل کرده اند. به ندرت ممکن است تب مالت از طریق فعالیت جنسی، یا از طریق انتقال خون یا پیوند مغز استخوانِ آلوده منتقل شود.
عوامل خطر
در حالی که تب مالت در آمریکا نادر است، اما در سایر نقاط جهان به ویژه در کشور های زیر شایع است:
- اروپای جنوبی (پرتغال، اسپانیا، ترکیه، ایتالیا، یونان، فرانسه جنوبی)؛
- اروپای شرقی؛
- مکزیک، آمریکای جنوبی و مرکزی؛
- آسیا؛
- آفریقا؛
- خاورمیانه.
افرادی که در این مناطق زندگی و یا به آن جا سفر می کنند، بیشتر احتمال دارد لبنیات پاستوریزه نشده، مثل پنیر بز یا همان پنیر محلی مصرف کنند.
مشاغلی که بیشتر در معرض خطر هستند:
افرادی که با حیوانات کار می کنند یا با خون آلوده در تماس هستند، بیشتر در معرض ابتلا به تب مالت قرار دارند. برخی از این مشاغل عبارتند از:
- دامپزشکان؛
- دامداران؛
- چوپانان؛
- کارگران کشتارگاه؛
- شکارچیان؛
- میکروبیولوژیست ها.
عوارض
ممکن است تب مالت هر قسمتی از بدن فرد، مثل اندام تولید مثل، کبد، قلب یا سیستم عصبی مرکزی را تحت تاثیر قرار دهد. تب مالت مزمن ممکن است باعث ایجاد عوارضی در یک عضو یا در کل بدن شما شود.
عوارض احتمالی عبارتند از:
- عفونت در داخلی ترین لایه قلب (اندوکاردیت): این مورد یکی از جدی ترین عوارض تب مالت است. اگر اندوکاردیت درمان نشود، باعث آسیب یا از بین رفتن دریچه های قلب می شود. این مورد شایع ترین علت مرگ و میر ناشی از تب مالت است.
- آرتریت: عفونت مفصلی با درد، خشکی و تورم مفاصل مشخص میشود، بهویژه در زانوها، لگن، مچ پا، مچ دست و ستون فقرات. التهاب برخی مفاصل در بدن میتواند درمانپذیری دشواری داشته باشد و در برخی موارد منجر به آسیبهای پایدار و ماندگار شود.
- التهاب و عفونت بیضه ها. باکتری های عامل تب مالت می توانند باعث ایجاد عفونت های دیگری نیز شوند. ممکن است عفونت به بیضه ها سرایت کند و باعث تورم و درد (گاها شدید) شود.
- التهاب و عفونت طحال و کبد. تب مالت می تواند طحال و کبد را تحت تأثیر قرار دهد و باعث بزرگتر شدن آن ها شود.
- عفونت سیستم عصبی مرکزی. این مورد شامل بیماری هایی است که زندگی فرد را به خطر می اندازند، بیماری هایی مانند مننژیت (التهاب غشاهای اطراف مغز و نخاع) و انسفالیت (التهاب مغز).
پیشگیری
برای این که احتمال ابتلا به تب مالت را کاهش دهید، اقدامات محتاطانه زیر را انجام دهید:
- از مصرف لبنیات پاستوریزه نشده خودداری کنید.
- گوشت را کاملا پخته و بعد مصرف کنید.
- اگر دام پزشک، کشاورز، شکارچی یا کارگر کشتارگاه هستید، در حین کار با حیوانات مریض یا مرده، از دستکش های پلاستیکی استفاده کنید.
- اگر در محل کار احتمال خطر ابتلا به بیماری زیاد است، برای مثال محیط آزمایشگاه، اقدامات ایمنی را رعایت کنید.
- حیوانات خانگی را واکسینه کنید.
