در سالهای اخیر پزشکان آمپولهای لاغری را بهعنوان روشی مؤثر برای کاهش وزن دربسیاری از افراد تجویز می کنند. این داروها با کاهش اشتها، افزایش احساس سیری و کند کردن تخلیه معده، به افراد کمک میکنند کالری کمتری دریافت کنند و راحتتر وزن کم کنند. اما نکته مهم این است که تغذیه سالم و سازگار که ساده، قابل اجرا و متعادل باشد میتواند در کنار مصرف این آمپولها، نقش مهمی در موفقیت درمان داشته باشد. در این مقاله، به زبان ساده توضیح میدهیم هنگام مصرف این داروها چه غذاهایی را در برنامه غذایی خود بگنجانید، از چه خوراکیهایی پرهیز کنید و چگونه روند کاهش وزن را سالمتر و پایدارتر پیش ببرید.
اصول اصلی در رژیم غذایی مناسب و سازگار با آمپول های لاغری
1) اولویت اول دریافت پروتئین کافی می باشد. بهدلیل کاهش اشتها در طول مصرف این داروها، ممکن است دریافت پروتئین کافی کاهش یابد و در نتیجه خطر از دست رفتن توده عضلانی افزایش پیدا کند. برای تأمین پروتئین مورد نیاز بدن، توصیه میشود از منابعی مانند تخممرغ، مرغ، ماهی، بوقلمون، گوشتهای کمچرب، ماست یونانی، پنیر کمچرب، حبوبات و توفو استفاده شود. در صورت نیاز و با توجه به تحمل گوارشی فرد، مصرف مکمل پروتئین وی نیز میتواند گزینه مناسبی باشد.
2) بهتر است وعدههای غذایی کوچک و متعدد داشته باشید و هر وعده را بهآهستگی میل کنید. از آنجا که این داروها سرعت تخلیه معده را کاهش میدهند، وعدههای پرحجم، غذاهای چرب و تند غذا خوردن ممکن است باعث تهوع، نفخ و احساس سنگینی شوند. بهتر است روزهای بعد از تزریق از غذا های سبک تر و کم چرب استفاده کنید. همچنین باید 2 تا 3 ساعت بعد از خوردن غذا از دراز کشیدن پرهیز کنید.
3) کربوهیدرات ها را بطور کامل از رژیم غذایی خود حذف نکنید. رعایت یک رژیم غذایی سازگار به معنای حذف کامل کربوهیدراتها نیست، بلکه به انتخاب منابع مناسب کربوهیدرات مربوط میشود. به همین دلیل، بهتر است مصرف قندها و کربوهیدراتهای تصفیهشده مانند شیرینی، نوشابه، آبمیوه، بیسکویت، کیک، نان سفید، برنج سفید و انواع اسنکهای پرکالری و کمارزش غذایی محدود شود. در مقابل، توصیه میشود کربوهیدرات مورد نیاز بدن از منابعی مانند نانهای سبوسدار، جو دوسر، برنج قهوهای در حجم کنترلشده، کینوا، سیبزمینی آبپز، حبوباتی مانند عدس، لوبیا و نخود، و همچنین میوه کامل (بهجای آبمیوه) تأمین شود.
4) از چربیهای سالم و مفید در مقدار متعادل استفاده کنید. غذای خیلی چرب میتواند باعث تهوع، ریفلاکس، احساس سنگینی، درد شکم و اسهال شود؛ خصوصا اگر وعده های پر چرب را نزدیک به زمان تزریق استفاده کنید. از جمله چربی های سالم می توان به روغن زیتون ( به میزان کم)، مغزها (به مقدار محدود)، آووکادو و ماهی های چرب مثل سالمون اشاره کرد.
در طول درمان، بهتر است تا حد امکان از مصرف فستفودها، غذاهای سرخکردنی، خامه، سسهای پرچرب، کلهپاچه، پیتزا، سوسیس و کالباس و سایر غذاهای فراوریشده و کنسروی پرهیز کنید.
5) برای پیشگیری از یبوست، دریافت کافی فیبر و مایعات اهمیت زیادی دارد. از آنجا که یبوست یکی از عوارض شایع در مصرفکنندگان آمپولهای کاهش وزن است، توصیه میشود در بیشتر وعدههای غذایی از سبزیجات، میوههای پرفیبر (مانند سیب، کیوی، انواع توت و آلو) و حبوبات استفاده کنید. بهتر است مصرف حبوبات بهتدریج افزایش یابد تا بدن فرصت سازگاری داشته باشد. همچنین نوشیدن آب کافی در طول روز ضروری است. نیاز روزانه به آب معمولاً حدود 5/1 تا ۲ لیتر است، اما این مقدار بسته به شرایط فردی، سطح فعالیت و وضعیت قلبی یا کلیوی میتواند متفاوت باشد.
بر اساس شواهد علمی موجود، یکی از مناسبترین الگوهای غذایی برای افرادی که از آمپولهای کاهش وزن استفاده میکنند، رژیم مدیترانهایِ متعادل با دریافت پروتئین بیشتر است. این الگوی غذایی علاوه بر تحمل گوارشی مناسب، برای سلامت قلب و متابولیسم نیز مفید بوده و با هدف کاهش وزن تدریجی همراه با حفظ توده عضلانی همخوانی دارد.
در این رژیم بر مصرف فراوان سبزیجات، منابع پروتئین کمچرب در هر وعده غذایی، حبوبات، غلات کامل و کربوهیدراتهای کنترلشده، میوه کامل و چربیهای سالم مانند روغن زیتون در مقدار متعادل تأکید میشود. در مقابل، مصرف غذاهای فراوریشده، چربیهای اشباع و قندهای افزوده تا حد امکان محدود میشود.
جایگزین این رژیم دربیماران دیابتی یا پیشدیابتی که آمپول های لاغری مصرف می کنند، رژیم کم قند با کربوهیدرات کنترل شده می باشد، بهویژه اگر این بیماران قند خون ناپایدارداشته باشند.
در طول مصرف آمپولهای کاهش وزن، از پیروی خودسرانه از رژیمهای بسیار کمکالری، روزهداری متناوب طولانیمدت، رژیمهای کتوژنیک سختگیرانه و پرچرب و رژیمهای مبتنی بر مایعات برای مدت طولانی، بدون نظارت پزشک یا متخصص تغذیه، خودداری کنید. همچنین از مصرف زیاد الکل نیز بپرهیزید. این موارد، بهویژه در کنار کاهش اشتها ناشی از دارو، میتوانند خطر کمبودهای تغذیهای، کاهش توده عضلانی، کمآبی بدن و بروز عوارض گوارشی را افزایش دهند.
دکتر کی نوش فولادی (پزشک عمومی)
