آفت زخم باز و دردناک در دهان است. این زخم ها سفید یا زرد هستند و توسط یک ناحیه قرمز روشن احاطه شده اند. این زخم ها سرطانی نیستند. آفت ها با تبخال و برفک فرق می کنند.
چرا آفت ایجاد میشود؟
آفت ها نوع شایعی از زخم های دهان هستند و ممکن است ناشی از عفونت های ویروسی باشند. در برخی موارد هم علت مشخصی وجود ندارد.
گاهی آفت ها به دلیل نقص سیستم ایمنی بدن رخ می دهند. سایر دلایل به وجود آمدن آفت ها عبارتند از:
- زخم شدن دهان به دنبال اقدامات دندان پزشکی؛
- مسواک زدن با فشار زیاد روی دندانها؛
- گاز گرفتن زبان یا گونه.
همچنین استرس های روحی، کمبود برخی ویتامین ها و مواد معدنی ( به خصوص آهن، اسید فولیک یا ویتامین ب 12)، تغییرات هورمونی و حساسیت های غذایی نیز در بروز آفت تاثیر گذارند.
آفت ممکن است برای هر کسی رخ دهد. اغلب زنان بیشتر از مردان به آن دچار می شوند و ممکن است ارثی باشد.
نشانهها و علائم آفت دهانی
معمولا آفت در سطح داخلی گونه، دهان، زبان، سقف دهان و روی لثه ها به وجود می آید و علائم آن عبارتند از:
- یک یا چند نقطه یا برجستگی قرمز رنگ و دردناک در حفره دهان؛
- دارای مرکز سفید یا زرد رنگ؛
- سایز کوچک؛
- تغییر رنگ در زمان درمان.
علائم کمتر شایع آن عبارتند از:
- تب؛
- احساس ناراحتی و ضعف؛
- تورم غدد لنفاوی.
درد طی 7 تا 10 روز از بین می رود. حدودا 1 تا 3 هفته نیز طول می کشد تا آفت کاملا بهبود پیدا کند. زخم های بزرگتر دیرتر بهبود می یابند.
آزمایش های لازم
پزشک اغلب با معاینه زخم می تواند آفت را تشخیص دهد. اگر آفت از بین نرفت، باید از طریق انجام آزمایش هایی علت بروز آفت ها مشخص شود، زیرا ممکن است زخم دهان شما آفت نباشد؛ بلکه یک حساسیت دارویی، عفونت، تبخال یا لیکن پلان باشد.
ممکن است به آزمایش های بیشتر یا نمونه برداری نیاز باشد تا بتوان علت اصلی بروز آفت ها را تشخیص داد. آفت ها سرطانی نیستند و باعث سرطان هم نمی شوند. اگرچه، انواعی از سرطان وجود دارد که در مراحل اولیه به صورت زخم های دهانی بروز کرده و بهبود پیدا نمی کنند.
روشهای درمان و تسکین آفت دهان
در بیشتر موارد، آفت بدون درمان خاصی بهبود پیدا می کند. توصیه می شود از مصرف غذا های تند و پر ادویه پرهیز کنید. برای کاهش درد می توان از دارو های بدون نسخه نیز استفاده کرد.
- دهان را با آب نمک ولرم و یا دهانشویه بشویید. ( از دهان شویه هایی که حاوی الکل هستند استفاده نکنید ، چرا که باعث تحریک بیشتر زخم می شود).
- با کمک یک گوش پاک کن ترکیبی مساوی از هیدروژن پروکسید و آب را مستقیما روی زخم یا آفت بزنید. سپس شیر منیزیوم (منیزیوم هیدروکساید) روی آن بزنید. 3 تا 4 بار در روز این روند را تکرار کنید.
- ترکیب مساوی از شیر منیزیوم با دیفن هیدرامین نیز مناسب است. این ترکیب را حدود یک دقیقه در دهان بچرخانید و بعد بیرون بریزید.
در موارد شدیدتر پزشک می تواند دارو تجویز کند. این داروها عبارتند از:
- دهانشویه کلرهگزیدین؛
- داروهایی که به آن ها کورتیکواستروئید گفته می شود و ممکن است فرم موضعی یا خوراکی باشد (این دارو را بدون تجویز پزشک استفاده نکنید).
دو بار در روز مسواک بزنید و هر روز از نخ دندان استفاده کنید. همچنین به طور مرتب برای معاینه دندان هایتان به دندان پزشک مراجعه کنید.
در برخی موارد داروهای کاهش دهنده اسید معده نیز می تواند کمک کننده باشد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر:
آفت بعد از گذشت دو هفته با کمک درمان های خانگی بهتر نشد و یا حتی وخیم تر شد.
بیشتر از دو یا سه بار در سال آفت می زنید.
علاوه بر آفت علائم دیگری هم چون تب، اسهال، سر درد و یا حساسیت پوستی هم دارید.
