آیا میدانستید که سلامت دهان و دندان شما سرنخهایی در مورد سلامت کلی شما نشان میدهد؟ آیا میدانستید که بیماری های دهان میتواند بر بقیه بدن تأثیر بگذارد؟
بهداشت دهان بسیار مهمتر از حد تصور شما است. با کسب اطلاعات بیشتر در مورد ارتباط بین سلامت دهان و دندان و سلامت کلی، از خود محافظت کنید.
رابطه بین سلامت دهان و بدن چیست؟
مانند سایر بخش های بدن، محیط دهان نیز سرشار از میکروب است. اکثر این میکروب ها بی خطر هستند، اما دهان ورودی دستگاه گوارش است. دستگاه گوارش از دهان شروع شده و تا مقعد ادامه پیدا می کند. دهان همچنین ورودی اندام های تنفسی است. بنابراین گاهی میکروب های موجود در دهان می توانند به سایر بخش های بدن منتقل شوند.
در اکثر مواقع بدن به خوبی از خود دفاع می کند، رعایت بهداشت مناسب دهان نیز به کنترل میکروبها کمک میکند. مراقبت های بهداشتی مناسب برای دهان شامل استفاده از مسواک و نخ دندان به طور روزانه است. در صورت عدم رعایت بهداشت دهان، افزایش مقدار میکروب ها منجر به ایجاد عفونت هایی مانند پوسیدگی های دندان و بیماری های لثه می شود.
همچنین، مصرف برخی داروها می تواند باعث کاهش بزاق شود. بزاق با شستوشوی غذا و حفظ تعادل میکروبهای موجود در دهان، به جلوگیری از گسترش میکروبها و بروز بیماری کمک میکند.
میکروبهای دهانی و التهاب دهان ـ که با تورم و سوزش همراه است ـ با نوع پیشرفته و شدید بیماری لثه، یعنی پریودنتیت، ارتباط دارند. تحقیقات نشان میدهد که این میکروبها و التهاب ممکن است در برخی بیماریها نقش داشته باشند. بعضی بیماریها، مانند دیابت و بیماری های خود ایمنی، میتوانند توانایی بدن برای مقابله با عفونت را کاهش دهند. این امر میتواند مشکلات بهداشت دهانی را تشدید کند.
چه بیماریهایی میتوانند با سلامت دهان و دندان مرتبط باشند؟
سلامت دهان و دندان ممکن است در بروز یا تشدید بیماریهای زیر نقش داشته باشد:
- اندوکاردیت: عفونت پوشش داخلی حفرهها یا دریچههای قلب است که اندوکارد نامیده میشود و اغلب زمانی اتفاق میافتد که میکروبها از قسمت دیگری از بدن، مانند دهان، از طریق خون پخش میشوند و به نواحی خاصی در قلب متصل میشوند. عفونت اندوکارد نادر است. اما میتواند کشنده باشد.
- بیماری های قلبی: بر اساس برخی تحقیقات، بیماری های قلبی، گرفتگی عروق و سکته مغزی می تواند با التهاب و عفونت های دهانی مرتبط باشند.
- بارداری و عوارض زایمان: پریودنتیت که یک بیماری لثه است که می تواند باعث زایمان زودرس و وزن کم هنگام تولد شود.
- ذات الریه: برخی میکروب های مشخص می توانند وارد ریه ها شوند و باعث بروز ذات الریه یا سایر بیماری های تنفسی شوند.
- دیابت: دیابت توانایی بدن برای مبارزه با عفونت ها را کاهش می دهد. به همین دلیل لثه ها در معرض خطر قرار می گیرند. بیماری های لثه در افراد مبتلا به دیابت بیشتر شیوع دارد و شدت آنها نیز بیشتر است. تحقیقات نشان داده است کنترل قند خون در افرادی که به بیماری های لثه مبتلا هستند، دشوارتر است. مراقبت منظم از دندانها میتواند به کنترل دیابت کمک کند.
- اچآیوی/ایدز: مشکلات دهانی، مانند زخم های دردناک که به آنها ضایعات مخاطی گفته می شود، در افراد مبتلا به ویروس HIV یا ایدز شایع است.
- سرطان: برخی از انواع سرطان، مانند سرطان دهان، دستگاه گوارش، ریه، سینه و پروستات با بیماری های لثه مرتبط شناخته شده اند.
- بیماری آلزایمر: با پیشرفت بیماری آلزایمر، سلامت دهان نیز رو به وخامت می رود.
- سایر بیماری هایی که با سلامت دهان در ارتباط اند عبارتند از اختلالات خوردن، آرتریت روماتوئید و سندرم شوگرن (یک بیماری سیستم ایمنی که باعث خشکی دهان میشود).
در صورت مصرف دارو، این موضوع را با دندان پزشک خود در میان بگذارید. دندان پزشک باید هرگونه تغییری در وضعیت کلی سلامت شما را بداند. این شامل بیماریهای اخیر یا بیماریهای مزمن مانند دیابت است.
چگونه میتوان از سلامت دهان و دندان محافظت کرد؟
برای محافظت از سلامت دهان و دندان، هر روز به بهداشت دهان و دندان هایتان رسیدگی کنید.
- حداقل دو بار در روز و هر بار به مدت دو دقیقه مسواک بزنید. از مسواکی با موهای نرم استفاده کنید. روی زبان را نیز مسواک بزنید.
- روزانه از نخ دندان استفاده کنید.
- رژیم غذایی سالمی داشته باشید و مصرف غذاها و نوشیدنیهای شیرین را محدود کنید.
- هر 3 تا 4 ماه یکبار مسواک خود را تعویض کنید. اگر موهای مسواک ساییده شده، زودتر آن را تعویض کنید.
- حداقل سالی یک بار برای معاینه و در صورت نیاز جرم گیری به دندانپزشک مراجعه کنید. دندانپزشک ممکن است بسته به وضعیت شما، توصیه هایی داشته باشد. اگر لثههایتان به مراقبت بیشتری نیاز داشته باشند، ممکن است به یک متخصص لثه ارجاع داده شوید.
- از دخانیات استفاده نکنید.
در صورت مشاهده هرگونه مشکل در سلامت دهان و دندان، فوراً به دندانپزشک خود مراجعه کنید. مراقبت از سلامت دهان و دندان، به حفظ سلامت کلی شما کمک میکند.
