سرطان لوزالمعده معمولاً در مراحل اولیه علائم واضحی ایجاد نمی‌کند و به همین دلیل، بسیاری از بیماران زمانی تشخیص داده می‌شوند که بیماری به مراحل پیشرفته رسیده است. به همین دلیل، آگاهی از علائم هشداردهنده و مراجعه به پزشک در صورت مشاهده هرگونه تغییر غیرعادی در وضعیت سلامت، نقش مهمی در تشخیص و درمان به‌موقع دارد.
علائم هشداردهنده سرطان لوزالمعده چیست؟
علائم سرطان لوزالمعده در مراحل اولیه معمولاً واضح و مشخص نیستند و ممکن است با مشکلات گوارشی معمول اشتباه گرفته شوند. به همین دلیل، گاهی بیماری دیرتر تشخیص داده می‌شود.
شناخت علائم می‌تواند به تشخیص زودتر بیماری و آغاز سریع‌تر درمان کمک کند. البته وجود این علائم لزوماً به معنای ابتلا به سرطان نیست، اما اگر بدون علت مشخص ایجاد شوند، ادامه پیدا کنند یا به مرور شدت یابند، لازم است توسط پزشک بررسی شوند. در ادامه با شایع‌ترین علائم سرطان لوزالمعده آشنا می‌شویم.
زردی
زردی یکی از شایع‌ترین و گاهی نخستین علامت سرطان لوزالمعده است. در این حالت، پوست و سفیدی چشم‌ها به رنگ زرد درمی‌آیند. البته زردی همیشه نشانه سرطان نیست و می‌تواند در اثر بیماری‌های مختلف کبد و مجاری صفراوی نیز ایجاد شود، اما بروز آن نیازمند بررسی پزشکی است.
این علامت زمانی ایجاد می‌شود که تومور، مجرای صفراوی را تحت فشار قرار داده یا آن را مسدود کند. در نتیجه، بیلی‌روبین که رنگدانه‌ای زردرنگ و حاصل تجزیه طبیعی گلبول‌های قرمز است، نمی‌تواند از طریق صفرا وارد روده شود و در خون تجمع می‌یابد. افزایش بیلی‌روبین در خون باعث زرد شدن پوست و سفیدی چشم‌ها می‌شود.
زردی ممکن است با علائم دیگری نیز همراه باشد، از جمله تیره شدن ادرار، روشن بودن مدفوع، چرب و شناور بودن مدفوع و خارش شدید پوست. مشاهده هر یک از این علائم، به‌ویژه اگر همراه با زردی باشد، نیازمند مراجعه به پزشک برای بررسی علت زمینه‌ای است.
درد کمر یا شکم
تومورهای بزرگ لوزالمعده می‌توانند باعث ایجاد درد شوند. این نوع سرطان ممکن است اعصاب اطراف لوزالمعده را درگیر کرده و موجب درد در قسمت میانی یا فوقانی کمر شود. البته درد کمر و درد شکم علل مختلفی دارند و همیشه نشانه سرطان نیستند. با این حال، اگر این درد به‌تازگی ایجاد شده، شدت آن افزایش یافته یا همراه با علائم دیگری بروز کرده است، لازم است برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنید.
کاهش وزن ناخواسته
سرطان‌هایی که دستگاه گوارش را درگیر می‌کنند، حتی پیش از تشخیص بیماری، می‌توانند باعث کاهش وزن و ضعف جسمانی شوند. در یک مطالعه مشخص شد که نزدیک به ۷۵ درصد از افراد، در سال منتهی به تشخیص سرطان لوزالمعده، کاهش وزن قابل‌توجهی را تجربه کرده بودند.
افراد مبتلا به سرطان لوزالمعده اغلب اشتهای بسیار کمی دارند یا اشتهای خود را از دست می‌دهند. این موضوع می‌تواند به کاهش وزن ناخواسته منجر شود؛ علامتی که به‌ویژه اگر بدون علت مشخص رخ دهد، باید با پزشک در میان گذاشته شود.
تشخیص جدید دیابت
برخی از انواع سرطان لوزالمعده می‌توانند به سلول‌های تولیدکننده انسولین آسیب برسانند. در افراد بالای ۵۰ سال، تشخیص جدید دیابت ممکن است نشانه‌ای از سرطان لوزالمعده باشد، زیرا آسیب به لوزالمعده می‌تواند موجب بروز دیابت نوع ۳ سی شود. متخصصان معتقدند که اگر در سنین بالاتر به‌طور ناگهانی به دیابت مبتلا شوید، لازم است پزشک بررسی‌های بیشتری انجام دهد، زیرا این موضوع می‌تواند یکی از نشانه‌های سرطان لوزالمعده باشد.
افزایش قند خون ممکن است با علائمی مانند تکرر ادرار، تشنگی شدید و گرسنگی زیاد همراه باشد؛ البته در برخی افراد هیچ علامتی ایجاد نمی‌کند و تنها از طریق آزمایش خون قابل تشخیص است.
تهوع، استفراغ و سایر مشکلات گوارشی
بروز مشکلات جدید گوارشی مانند تهوع و استفراغ می‌تواند از علائم سرطان لوزالمعده باشد.
وقتی تومورهای سرطانی مسیر خروج غذا از معده را مسدود می‌کنند، غذا نمی‌تواند به‌درستی عبور کند. در نتیجه، فرد دچار تهوع شدید، درد معده و استفراغ پس از غذا خوردن می‌شود.
سایر علائم گوارشی شامل نفخ و افزایش گاز روده؛ اسهال، احساس سیری زودرس، مدفوع چرب و روشن و کاهش اشتها می شود.
خارش پوست
اگر به دلیل انسداد مجرای صفراوی، بیلی‌روبین در کبد و خون تجمع پیدا کند، ممکن است خارش شدید و گسترده پوست ایجاد شود. برخلاف بسیاری از انواع دیگر خارش پوستی، این حالت معمولاً با بثورات یا قرمزی پوستی همراه نیست.
خارش پوست یکی از نشانه‌های زردی است، اما ممکن است حتی پیش از آنکه زرد شدن پوست و سفیدی چشم‌ها قابل مشاهده باشد، بروز کند.
بزرگ شدن کیسه صفرا یا کبد
سرطان لوزالمعده می‌تواند مجرای صفراوی را مسدود کرده و باعث بزرگ شدن کیسه صفرا شود. همچنین اگر بیماری گسترش یابد، ممکن است اندازه کبد نیز افزایش پیدا کند.
پزشک ممکن است در معاینه فیزیکی این تغییرات را تشخیص دهد یا آنها را در آزمایش‌های تصویربرداری مشاهده کند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر هر یک از علائم ذکرشده را تجربه می‌کنید، بهتر است برای بررسی علت آنها به پزشک مراجعه کنید. پزشک ابتدا شرح حال و معاینه انجام می‌دهد و در صورت نیاز، ممکن است برای بررسی بیشتر، آزمایش‌های تصویربرداری مانند سی‌تی‌اسکن یا ام‌آر‌آی درخواست کند. همچنین ممکن است شما را برای ارزیابی دقیق‌تر به پزشک متخصص ارجاع دهد تا در صورت لزوم، درمان مناسب هرچه سریع‌تر آغاز شود.
در حال حاضر، هیچ روش غربالگری یا آزمایش قابل اعتمادی برای تشخیص زودهنگام سرطان لوزالمعده در افراد بدون علامت وجود ندارد. بنابراین، در صورت مشاهده هر یک از علائم هشداردهنده، بهتر است در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنید.
