بسیاری از افراد فکر میکنند آلرژیهای فصلی فقط به دلیل گردهی گیاهان، درختان و چمنها ایجاد میشوند. در حالیکه آلرژی میتواند در تمام طول سال اتفاق بیفتد.
درختان در بهار، چمنها در تابستان و علفهای هرز در پاییز گردهافشانی میکنند. اگر در منطقهای با آبوهوای گرم زندگی میکنید، ممکن است در زمستان هم دچار آلرژی شوید، چون برخی از گیاهان در این فصل به خواب زمستانی نمیروند.
آلرژی زمستانی ناشی از آلرژنهای داخل خانه یا محل کار هستند و احتمال کمتری وجود دارد که عوامل بیرونی محرک این نوع از آلرژی باشند.
دلایل بروز آلرژی زمستانی چیست؟
اغلب پاسخ مشخصی برای این سوال وجود ندارد. آلرژی زمستانی زمانی عود می کند که برای مدت طولانی در فضای داخل ساختمان بمانید. عامل محرک ایجاد حساسیت می تواند در هر فرد متفاوت باشد. مهم نیست هر چند وقت یکبار خانه را تمیز می کنید، اما بسیاری از آلرژن های شایع در داخل خانه وجود دارند. محرک های شایع در داخل خانه عبارتند از:
- شوره و پوستههای بدن حیوانات خانگی
- گرد و غبار موجود در محیط
- کپک و قارچهای محیطی
- سوسکها و مواد باقیمانده از آنها مانند مدفوع و پوسته بدن
- جوندگان (مثل موشها) که در هوای سرد وارد خانه میشوند و ممکن است شوره، مدفوع، ادرار و انگلهایی با خود بیاورند که باعث بروز یا تشدید علائم آلرژی میشوند.
قرار گرفتن مداوم در معرض این آلرژنها باعث میشود بدن آنها را به عنوان مهاجم شناسایی کند. آلرژی یک پاسخ بیش از حد به یک ماده است و برای هر فرد منحصر به فرد است. بهعنوان مثال، وقتی کسی نسبت به ذرات ریز گرد و غبار حساسیت دارد، سیستم ایمنی به اشتباه آن ها را مهاجم فرض میکند. در نتیجه، آنتیبادیهایی تولید میشود که به پوششهای مخاطی چشمها، بینی و راههای هوایی میچسبند. این اتصال باعث التهاب و تحریک بافتها و تولید مخاط بیشتر می شود. (واکنشی که برای دفع محرک در واقع وضعیت را بدتر میکند.)
علائم آلرژی زمستانی چیست؟
- آبریزش و خارش چشم؛
- حلقه های تیره زیر چشم که ناشی از احتقان بینی هستند و تحت عنوان آبریزش آلرژیک شناخته میشوند؛
- آبریزش یا گرفتگی بینی؛
- عطسه؛
- سرفه؛
- بثورات یا خشکی و خارش پوست؛
- سردردهای صبحگاهی؛
- ترشحات پشت بینی؛
- درد یا خارش گلو؛
- خس خس سینه و تنگی نفس در صورت ابتلا به آسم آلرژیک.
از آنجایی که سرماخوردگی و آنفلوآنزا در زمستان شایع هستند، تشخیص اینکه آیا علائم شما ناشی از آلرژی هستند یا خیر، دشوار است. اگر علائم شما بیش از 10 روز ادامه یابد، احتمالاً آلرژی است – حتی اگر قبلاً هرگز دچار آلرژی نمی شدید. پزشک ممکن است شما را برای آزمایش و تشخیص به متخصص آلرژی ارجاع دهد.
آلرژی زمستانی یا سرماخوردگی؟
افرادِ مبتلا به حساسیت فصلی تقریباً هرگز گلو درد یا سرفه شدید ندارند؛ اما عفونتهای ویروسی اغلب این علائم را ایجاد میکنند. همچنین در آلرژی فصلی معمولاً تب رخ نمیدهد، در حالی که در سرماخوردگی اغلب دیده میشود. در آلرژی ممکن است پلکها متورم یا حلقههای تیره زیر چشم ظاهر شوند.
آلرژیها و سرماخوردگی علائم مشترکی دارند، اما تفاوت اصلی در منشأ آنهاست: سرماخوردگی ناشی از ویروس است و از طریق تماس با فرد مبتلا منتقل میشود. آلرژی ناشی از یک ماده محرک است و از واکنش هیستامین در بدن ایجاد میشود.
سیستم ایمنی در مقابل آلرژنها، یک پاسخ هیستامینی تولید میکند که باعث عطسه، اشک ریزش یا خارش میشود تا بدن بتواند ماده تحریککننده را از خود دور کند. آنتیهیستامینها اغلب برای درمان آلرژی تجویز میشوند، زیرا واکنش بدن را تسکین میدهند.
مدت زمانِ بروز علائم می تواند به شما سرنخ دهد. سرماخوردگی معمولاً چند روز تا یک هفته طول میکشد و با مبارزه بدن با ویروس پایان مییابد. اما آلرژی مدت طولانیتری ادامه پیدا می کند؛ تا وقتی آلرژن وجود دارد، علائم بازمیگردند.
آیا آلرژی در زمستان تشدید می شود؟
آلرژی بستگی به عوامل تحریککننده در شما و واکنش بدن شما به آن دارد. اگر علائم شما با گردهها تشدید میشود، وقتی در داخل خانه (ساختمان) بمانند، علائم تسکین می یابد. اما در زمستان، عوامل محرک اغلب داخل خانه یا محل کار هستند—پس دور شدن از آنها دشوارتر است.
هوای خشک علائم آلرژی را تشدید میکند. وقتی در زمستان بخاری روشن است، هوای داخل خانه پوست و غشاهای بینی را خشک میکند. این بافتها ممکن است دردناک یا ترکخورده شوند. این ترکها خطر عفونت ثانویه را افزایش میدهند، خصوصاً زمانی که بینی خونریزی کند یا پوست ترک بخورد که در هوای خشک زمستانی بیشتر اتفاق میافتد.
چگونه آلرژی زمستانی را کاهش دهیم؟
با کمی دقت و مراقبت میتوانید تماس با عوامل حساسیتزا را کمتر کرده و علائم آلرژی زمستانی را کنترل کنید. راهکارهای زیر کمکتان میکند:
- خانه را مرتب تمیز کنید، بهویژه اگر مستعد آلرژی هستید.
- گرد و غبار را از روی تمام سطوح پاک کنید و جارو بزنید؛ پشت و زیر مبلمان را هم فراموش نکنید.
- تا حد امکان از وسایلی که گرد و خاک را جذب میکنند، مثل کوسنهای تزئینی یا رواندازهای اضافی، کمتر استفاده کنید.
- برای تشک و بالش از روکشهای ضد آلرژی استفاده کنید.
- پردهها، ملحفهها و روبالشیها را مرتب و با آب گرم بشویید.
- در سیستم تهویه از فیلترهای باکیفیت استفاده کنید و آنها را بهطور منظم تمیز یا تعویض کنید.
- اگر نشانهای از حضور حشرات یا جوندگان دیدید، فوراً با شرکتهای سمپاشی معتبر تماس بگیرید.
- مواد غذایی را خوب بستهبندی کنید و سطوح آشپزخانه را تمیز نگه دارید تا آفات جذب نشوند.
- مکانهای مرطوب خانه، مثل حمام و زیرزمین، را بررسی کنید و اجازه ندهید کپک رشد کند.
- نظافت و شستوشوی حیوانات خانگی را بهطور منظم انجام دهید و اجازه ندهید وارد اتاق خواب شوند.
- رطوبت محیط را متناسب با شرایط و عوامل آلرژیزا تنظیم کنید.
- اسباببازیها و وسایل شخصی کودکان را نیز بهطور منظم تمیز کنید.
درمان دارویی
اگر با رعایت نکات بالا علائم کاهش پیدا نکرد، پزشک ممکن است بر اساس شرایط فرد، داروهای زیر را تجویز کند:
- آنتی هیستامین ها؛
- داروهای ضداحتقان؛
- اسپری یا شستوشوی بینی برای کاهش التهاب و پاکسازی آلرژنها؛
- قطره چشمی برای رفع خارش یا خشکی چشم؛
- مسکن برای کاهش سردرد یا التهاب.
اگر علائم شدید هستند یا باعث تنگی نفس و خسخس سینه میشوند، حتماً به پزشک مراجعه کنید. پزشک میتواند با انجام آزمایش پوستی یا خونی، عامل دقیق آلرژی شما را مشخص کرده و درمان مناسب را پیشنهاد دهد.
