چرا هنگام ورزش خمیازه می کشیم؟

اغلب با شنیدن کلمه خمیازه به یاد خواب و خستگی می افتیم. اما از نظر متخصصان قضیه به این سادگی نیست. درست است که ما هنگام خستگی و نزدیک به زمان خواب خمیازه می کشیم، اما بسیاری از مواقع زمانی که صبح از خواب بیدار می شویم نیز خمیازه می کشیم. ورزشکاران نیز قبل از شروع مسابقه خمیازه می کشند، که در واقع هیچ ارتباطی با اتاق خواب و خواب آلودگی ندارد. گاهی ما با دیدن خمیازه شخص دیگر، خمیازه می کشیم، حتی اگر خواب آلود نباشیم.

خمیازه مداوم و مشکلات مربوط به تنفس می تواند علائم مشکلاتی همچون اضطراب، حملات پانیک، یا بیماری های قلبی، تنفسی و ریوی باشد. گاهی ممکن است این علائم بدون دلیل آشکاری بروز کنند و علت هشداردهنده ای نیستند؛ با چند تمرین تنفسی می توانید این مشکلات را مدیریت کنید. اما اگر بدون دلیل خمیازه می کشید و نفس کم می آورید، بهتر است به پزشک مراجعه کنید.

خمیازه یک واکنش شایع است که با باز کردن کامل فک، یک نفس عمیق و بلافاصله بازدم رخ می دهد و 4 تا 7 ثانیه طول می کشد.

اولین خمیازه در رحم، و در هفته یازدهم بارداری رخ می دهد و در تمام طول زندگی ادامه پیدا می کند. وقتی خمیازه می‌کشید، یک ماده مرطوب‌کننده که به آن «سورفاکتانت» گفته می‌شود، بر روی کیسه‌های خیلی ریز هوا (آلوئول‌ها) در ریه‌ها می‌نشیند و به باز ماندن آنها کمک می‌کند.

بر اساس یک نظریه معروف، زمانی که دمای مغز بالا می رود، خمیازه به خنک شدن آن کمک می کند. محققان معتقدند این فرایند به دو دلیل رخ می دهد:

• خمیازه کشیدن عضلات جمجمه و فک را باز می‌کند تا جریان خون به مغز افزایش یابد.
• خمیازه کشیدن باعث می‌شود عمیق نفس بکشید؛ همین امر جریان خون در رگ‌های مغز را افزایش داده و اجازه می‌دهد هوای خنک‌تری وارد شود.

تا کنون هیچ توضیح قطعی برای خمیازه کشیدن در حین ورزش ارائه نشده است. شاید کیسه های هوایی برای باز شدن نیاز به کمک دارند یا شاید مغز برای هشیار ماندن نیاز به خنک شدن دارد. یا ممکن است صرفا یک واکنش باشد.

اما اگر در میانه‌ی یک جلسه‌ی ورزشی باشید و نتوانید جلوی خمیازه کشیدن خود را بگیرید، چه باید کرد؟

اگرچه شواهد علمی دقیقی برای اثبات هیچ یک از نکات زیر وجود ندارد، اما اگر به دنبال تسکین فوری خمیازه در حین ورزش هستید، امتحان کردن آنها ضرری ندارد.

 آب بنوشید

در حالی که هیچ مطالعه ای در این خصوص وجود ندارد، اما ممکن است نوشیدن آب خنک در حین ورزش، دمای بدن را به گونه ای کاهش دهد، که باعث کاهش دفعات خمیازه شود.

از کمپرس یخ استفاده کنید

برخی از مقالات پیشنهاد می‌کنند که روی گردن خود کمپرس یخ قرار دهید، اما مطمئن شوید که خیلی سرد نباشد تا پوست دچار آسیب نشود. همچنین اگر با این کار راحت هستید، می‌توانید مثلاً هنگام دوچرخه‌سواری یا دویدن، یک حوله خنک و مرطوب دور گردن خود بپیچید.

از لحاظ نظری، اگر همان تمرین ورزشی را که در فضای باز انجام می دادید، در یک باشگاه ورزشی مجهز به تهویه مطبوع انجام دهید، ممکن است تا حدی به کاهش دمای بدن کمک کند و برای رسیدن هوای خنک به مغز دیگر نیازی به خمیازه کشیدن پیدا نکنید.

از بینی نفس بکشید

تنفس از بینی، نواحی از مغز را خنک می کند. چند نفس عمیق و منظم از بینی می تواند دفعات خمیازه کشیدن را کاهش دهد. به علاوه تنفس از طریق بینی در واقع بهترین راه تنفس در طول فعالیت ورزشی است.

آدامس بجوید

در حالی که هیچ مطالعه ای در این خصوص وجود ندارد، اما ممکن است نوشیدن آب خنک در حین ورزش، دمای بدن را به گونه ای کاهش دهد، که باعث کاهش دفعات خمیازه شود.

عمل جویدن مشابه عمل باز شدن فک در حین خمیازه کشیدن است و ممکن است برخی از همان رگ های خونی را تحریک کند که می تواند به خنک شدن مغز کمک کند. اگر تصمیم دارید این روش را امتحان کنید، با احتیاط عمل کنید. اگر یوگا می کنید و یا باید حرکات وارونه یا هر نوع حرکت سریع یا پراکنده داشته باشید، بهتر است از این روش پرهیز کنید.

در هر صورت، احتمالاً دلیلی برای نگرانی در مورد خمیازه کشیدن هنگام ورزش وجود ندارد و باید به ورزش خود ادامه دهید. اگر حین ورزش خمیازه می کشید، لزوماً به این معنی نیست که تمرینات ورزشی را به درستی انجام نمی دهید یا نیاز به یک چرت کوتاه دارید.